Samen met Vriend stond ik voor het pand. Bij de onderburen was een verhuizing bezig. Matrassen met vieze vlekken en dozen met in zwarte letters ‘keuken’ werden naar binnen gesjouwd. De mannen klosten met hun werkschoenen over het marmer van de trap dat dagelijks – voorzichtig schuifelend – beroerd wordt door mijn held.

Stapje voor stapje liep hij naast me. Langs de verhuizers. “Mag ik u een arm aanbieden?”

-”Ik zal hem u ongeschonden teruggeven, dat beloof ik u,” sprak de heer plechtig. Het kon mij niets schelen. Als hij het wilde, zou ik hem mijn arm geven. Voor altijd. Zodat hij nog jaren veilig over straat zou kunnen.

Stoeptegel voor stoeptegel trotseerden wij de koude wind. Zijn chique jas vertoonde enkele slijtplekken. Het kledingstuk paste bij de drager, die zelf ook niet onaangeroerd door de tijd was gebleven.

Eenmaal in het café, kreeg hij een asbak toegeschoven door de kroegbaas. “Omdat u het bent,” voegde hij toe. “Dat is uitermate vriendelijk van u,” bedankte mijn held. Uit zijn binnenzak kwamen dunne sigaren. “Heerlijk voor tussendoor,” sprak hij tevreden.

Vriend gaf hem een tijdschrift en vertelde dat hier het interview instond dat hij maanden geleden met mijn held gehouden had. Hij hield het dicht bij zijn gezicht en concludeerde tevreden dat de foto gelijkend was.  Zorgvuldig blies hij naar boven. Het bordje ‘niet roken’ vervaagde. As viel op zijn stropdas, die versierd was met KRO-logo’s van heel wat jaren geleden.

Wij spraken ruim twee uur. Mijn held het overgrote deel van de tijd. Langzaam, maar zeer bedachtzaam. Alsof hij de zinnen eerst opschreef en daarna voorlas. Zijn elastische taalgebruik had zich niet aangepast aan zijn hoge leeftijd. Zeslettergreperige woorden klaterden met het grootste gemak de ruimte in.

Om klokslag vijf uur stond mijn held op. In zijn hand het tijdschrift en een stapeltje door mij geschreven teksten dat ik hem na lang twijfelen had durven geven. Hij beloofde ze te gaan lezen. Samen liepen we het korte stukje terug. Onderweg vertelde hij dat hij regelmatig in het etablissement kwam. Bijna dagelijks ging hij. Heen en Weer.

Tegenover mij zaten Uggs, een legging en een jas met een bontkraagje. Maar dan in tweevoud. De draagsters zagen er haast identiek uit. Alsof ze het afgesproken hadden. Een uniform om zo min mogelijk op te vallen. “Wist je dat ik nou al twee dagen niks van ‘m heb gehoord?” zei het linker meisje tegen haar buurvrouw. Die had een piercing door haar neus. Een diamantje dat alleen bij de wissels het zonlicht opving en dan bescheiden glom.

“Niet waar? Echt? Je meent het?” vroeg de piercing flink kauwgom kauwend. “En waarom dan wel niet?” Het meisje zuchtte. “Nou, zaterdag smste hij. Dat ie even wat wou chillen. Het ging ‘m allemaal te snel en zo. Dus hij wilde me even niet zien.”

“Niet waar! Echt! Je meent het!” zei de piercing weer, maar de uitroeptekens waren nu duidelijk te horen. “En dat accepteer jij?”

Nog voordat het meisje antwoord kon geven, schraapte een man zijn keel. Hij zat aan de andere kant van het gangpad. “Dames, we zitten in de stiltecoupé. Kunnen jullie daar misschien rekening mee houden?”

De piercing zuchtte luid. “Sjesus man, we vallen jou toch niet lastig? Ga jij maar ergens anders zitten. Dit is een vrij land. Wij mogen gewoon praten met elkaar.”

“Niet in de stiltecoupé,” hield de man stug vol. Het andere meisje stootte haar vriendin in. “Joh, we doen het wel zachtjes. Kan die ouwe lekker mediteren in dat hoekje.”

De man deed net alsof hij het niet hoorde. Het meisje ging verder op fluistertoon. “Maar ik heb dat niet geaccepteerd natuurlijk. Heb ‘m direct opgebeld. Ikke vragen wat er aan de hand was. Nou, toen begon ie te stamelen en ik hoorde duidelijk iemand lachen op de achtergrond. Een meisje.”

“Niet waar! Echt? Je meent het!” fluisterde de piercing nu ook. “Wat een mongool zeg. Dus hij heeft gewoon een ander?”

- “Nou, dat ontkende hij dus. Er was helemaal geen meisje volgens hem. En ik zag spoken. Het was precies de reden waarom hij even pauze wilde. Alsof ik dat geloof. Ik ben echt niet stom. Hij heeft ook altijd al naar meisjes gekeken.”

De piercing wreef troostend met haar hand over de knie van haar vriendin. “En nu zegt hij dus niks meer? Geen zorgen. Dat is een voorteken. Mannen die in stilte willen leven, blijken uiteindelijk altijd zeikerds te zijn. Daar mis je niks aan. Saaie losers zijn het.” En ze wierp een gemene blik op onze buurman.

Toen de vrouw binnenkwam in onze coupé, groette ze mij niet, maar hoestte ze flink. Een indrukwekkend geblaf, met zo nu en dan een benauwde piep kwam uit haar luchtpijp naar boven. Haar bovenlichaam kromde zich bij iedere hoest. Alsof haar middenrif verkrampte zichtbaar pijnlijk. Na enkele minuten was het over. De trein reed het station uit en de vrouw pakte een zakdoekje uit haar tas. Haar betraande wangen werden gedroogd en ze spuugde in het  textiel. Een grote, glimmende klodder werd nauwkeurig verpakt in de kleine doek. Die verdween na enig aanduwen in de zak van haar te strakke spijkerbroek.

Ze keek op en ik knikte haar vriendelijk toe. “Gaat het?” vroeg ik. “Jazeker,” antwoordde ze met  een hese stem.  Af en toe heb ik dat nog. Dat krijg je ervan. Veertig jaar het zware spul gerookt.”

Zonder op een reactie te wachten, dook ze haar tas in. Een mobieltje verscheen. “Vindt u het erg als ik even bel?” vroeg ze me. Ik schudde mijn hoofd. Was benieuwd wie ze moest spreken. “Ah, dag Tiny, met mij. Dag meid. Hoe is het met je?” Haar stem was merkwaardig zwaar van toon. Ik kon er geen vrouwelijkheid in ontdekken.

“Wat een verhalen weer van jullie kant. Hoe is het nou met Ton? Oh ja? Tja, dotteren, dat doen ze dan hè, bij een verstopping. Hoefde hij geen bypass dan? Als het heel erg is met de vaten, dan moeten ze dat doen. Nou, ik kan je vertellen, daar is niks aan hoor. Ik heb er nu twee gehad. Is toch iedere keer weer angstig. Al dat gesnij. Hoewel, prima cardioloog hoor. Daar wil ik niks lelijks over zeggen. Die had handjes joh. Een kunstenaar is er niets bij, zo fijn als ie kon werken.”

Onze trein reed intussen over de brug bij Zaltbommel. In de voetsporen van Martinus Nijhoff. De Waal verscheen en uitgestrekte uiterwaarden omsloten het glinsterende water. Flitslichten werden in hoog tempo op het coupé-interieur geprojecteerd. Het wegdek van de brug hing aan prachtige spijlen, die met iedere meter van onze trein voor een lichtshow zorgden. Mijn overbuurvrouw leek er overigens niets van te merken. Die had vlak voor we de brug opgingen, haar ogen dicht gedaan. Ze had een geconcentreerde blik.

“Ja, ik weet nog goed hoe dat ging. Dat zal Ton ook wel merken. Eerst denk je, die dokter kan me wat met zijn gewauwel over stoppen. Maar ja, uiteindelijk denk je dan toch: hij heeft wel ergens een punt natuurlijk. Ik bedoel, al dat gestoom ken niet goed zijn voor je. Dat weet Ton ook wel.”

Haar ogen gingen weer open. Ze pakte haar zakdoek en wreef onder haar oog. Een glimmend laagje bleef achter.

“Bij mij kwam het keihard binnen, toen die arts gewoon zei: mevrouw, het is stoppen of doodgaan. Nou, die zat natuurlijk wel. Dus ik heb nog proberen te onderhandelen met ‘m. Zo van, één sigaretje in de week kan toch geen kwaad? Maar hij hield vol: stoppen of doodgaan. Nou ja, dat hoef je niet twee keer tegen mij te zeggen. Dus ik ben gekapt met dat zware spul. Zo, van de ene op de andere dag. Kostte me totaal geen moeite. Hè? Wat zeg je? … Nou, nee, niet helemaal natuurlijk. Zo heel af en toe, neem ik nog een mentholtje of een goede filter. Dat moet kunnen. Gewoon, na het eten ‘s avonds. En ‘s ochtend vroeg. Voordat de dag begint. Anders kan ik me niet ontspannen hè. En geen stress, dat scheelt me zo een extra hartoperatie. Ja, toch?”

Er zaten opmerkelijk veel oudere stelletjes in mijn coupé. Vanaf mijn plaats bij het raam telde ik er al acht. Velen hadden een dikke jas aan en de das keurig om de nek geslagen. Geen idee wat de reden was voor al die ouderdom in de trein. Gezellig was het wel.

“Zeg, als je maar niet denkt dat ik straks weer honderd kerstmarkten af ga lopen. Na één kerstbal met glitter heb ik het wel gezien.” De man schuin tegenover mij keek beslist.  Hij sprak tegen een vrouw die ik niet kon zien. Ik had alleen zicht op haar bruine instappers en witte sokken. Die staken onder het stoffen bankje uit. Ze zagen er comfortabel uit.

“Moet je dat zo zeggen? Vorig jaar vond je het hartstikke gezellig. Weet je nog? In dat ene tuincentrum waar we nog koffie gedronken hebben.” Haar stem was hoog en in sommige uithaaltjes kraakte ze een beetje. Alsof de stembanden enigszins overwerkt waren.

“Geen idee wat je bedoelt. Al die tuincentra lijken op elkaar. Irritante lichtjes, van die ho-ho-muziek, een kerstdorpje en krijsende kinderen er tussendoor. Nee, zo krijg ik wel zin in kerst. Als jij wil gaan, ga je maar alleen.”

De man sloeg zijn armen over elkaar om zijn woorden kracht bij te zetten. “Ja, lekker alleen,” voegde hij nog toe voor de duidelijkheid.

“Nou, ik vind je enorm flauw doen. Alsof ik jou al jaren meesleep naar duizenden kerstmarkten. Hooguit twee per jaar. En jij hebt nooit gezegd dat je het niet leuk vond. Trouwens, die ballen die jij zo mooi vindt, die zilveren, die komen ook van zo’n markt hoor. Die kerstsfeer komt echt niet vanzelf,” sprak het krakerige hoge stemmetje.

“Noem jij dat kerstsfeer? Die foeilelijke, uit de kluiten gewassen zilveren knikkers? Ik vind die om te kotsen.”

Het bleef even stil. Ik zag alleen de bruine schoentjes zenuwachtig bewegen.

“Goed dat ik dat weet,” klonk het plots. De stem kraakte niet meer. “Want weet je? Ik vind jou al jaren om te kotsen. Ik hoef je niet meer. Vier jij deze kerst maar alleen.”

Even keek de man verbaasd. Ik zag hem twijfelen, terwijl hij op zijn hoofd krabde. “Nou goed, je hoeft niet zo te overdrijven,” zei hij sussend. “Ik ga dit weekend wel mee. Naar één kerstmarkt. Hoor je dat? Eentje.”

“Hè hè. Was dat nu zo moeilijk?” klonk het triomfantelijk. “En je zult zien dat je het best leuk vindt.”

De man snoof luid. Ik gokte van huwelijksgeluk.

“Ja, hallo met mama. Zeg luister eens. Als jij straks thuis komt, moet je niet aan de keukenmuur komen, die is net gestuukt namelijk. Waarom? Ja, omdat er allemaal gaten inzaten. Dus die muur moet nu eerst drogen, dan weet je dat. Niet aankomen. Oké, schat? Zie ik je vanavond. Oh en loop Tiny niet voor de voeten. Ik betaal haar per uur. Dus ik wil niet dat ze te lang blijft.”

De vrouw die tegenover me zat, droeg een beige trenchcoat. Haar donkere haar zat vastgebonden in een los knotje dat in haar nek hing. Vanaf het moment dat ze was gaan zitten, had ze een telefoon in haar handen. Eerst werd er driftig op getikt. Ik vermoedde dat ze een sms’je produceerde, maar nu werd er gebeld. Heel veel gebeld.

“Ja, dag lieverd, met mij. Hoe is het op werk? Zeg, poepie, mocht jij eerder thuiskomen vanavond, wil jij dan alvast koken? Ik heb worteltjes en vis gekocht. Maar je moet wel een beetje opletten, want je mag niet aan de muur komen… Hè? Ja, hoezo, hoezó? Dat weet je toch? Heb ik het gisteren nog met je over gehad. Omdat ie vandaag gestuukt is. Wat? …  Nee, dat verven komt volgende week pas. Eerst moet die muur helemaal glad zijn, anders kan dat verven niet hè? Oké? Dan weet je dat… Wortels en vis. En niet aan de muur komen.”

Ze zuchtte luid toen ze de telefoon weer neerlegde. “Mannen…” mompelde ze naar niemand in het bijzonder. Ze keek naar buiten. Daar trok een landschap in de herfstzon aan ons voorbij. Slechts enkele seconden had ze er aandacht voor. Opnieuw pakte ze haar telefoon.

“Ja, dag Tiny! Met mij. Zeg, kwam jij vanmiddag nog poetsen? Ja, nee, precies, dat hadden we ook afgesproken, maar ik denk, ik bel nog even… Het zit zo namelijk. De muur in de keuken is net gestuukt, dus of je daar even op wil letten met stofzuigen en zo. Wat zeg je? … Nee ze hebben er een krantje onder gelegd als het goed is, dus de vloer is schoon gebleven. … Ja, ik weet dat stukadoors altijd een enorme rotzooi maken, maar daarom heb ik ze gevraagd een krantje neer te leggen…  Nee, dat levert dan geen extra werk voor jou op. Het waren keurige heren, die hebben echt niet de ‘hele keuken onder gesausd’. Maar let je dus wel een beetje op? Anders moet het straks weer opnieuw als jij er met je stofdoek tegenaan komt. Ja, ik zie je volgende week. Geld ligt op het kastje.”

Wederom klonk er een lange zucht. Vanuit haar tenen. Minstens. Buiten was het nog steeds even mooi. Een schilderij van Bob Ross was er niets bij. Plots ging haar telefoon over. Een scherp getring.

“Ja, dag Loesje, met mama… Wat leuk dat je belt, ik had net je zus nog aan de telefoon. Heb jij geen school? … Nou dat is toch ook niks meer? Heb je alweer de laatste vier uur vrij? Wat is dat voor onderwijs? … Maar waarom bel je eigenlijk, liefje? … Nee, zeg het maar. Ik word niet boos. … WÁT?!? Wat heb je gedaan? … Dat méén je niet. Die muur was net gestuukt vandaag. Hoe erg is het? … Nou, dat kan dan weer helemaal over. Verdorie, wat deed jij dan ook in de keuken? … Sjesus, stop met huilen Loes. Ik hoor de bel. Dat zal Tiny zijn. Zeg vooral dat ze gewoon lekker hard tegen de muur aan mag komen. Allemachtig wat een stelletje imbecielen zijn jullie.”

“Wacht maar af. Straks leef jij alleen nog op water en brood, klootzak. Je weet toch…” In de trein was het druk en ik stond samen met een handjevol andere bofkonten in een tussenruimte. Er werd veel gehoest in mijn gezelschap. De man die enkele minuten geleden met een zucht was neergeploft op de trap, produceerde indrukwekkende rochels. Hij slikte ze door. De slijmproductie ging hoorbaar richting de maag…

“Nee jongen, je verdient ze zelf maar.” Op de enige klapstoel zat een jonge vrouw. Ze droeg een legging, zilverkleurige Uggs en een plofjas. Zo’n glimmend geval waarvan alle luchtkussentjes vastgehouden worden door een elastieken riem, die zo strak gespannen staat dat er een permanente dreiging tot knappen is. Het schijnt overigens dat er vorig jaar al tientallen mensen gewond zijn geraakt op die manier. De metalen sluiting van de riem werd door het losknallen gevaarlijk de ruimte ingeslingerd tegen nietsvermoedende voorhoofden. In Engeland is zelfs een dode opgetekend. Het elastiek zat zo strak dat de draagster onmogelijk nog kon ademen.

Maar dat terzijde.

Dit meisje zat al op de stoel toen wij allemaal binnenkwamen. Aan haar oor een zwart mobieltje. Daar tetterde ze hard in. Ik vond het een merkwaardige monoloog. In bijna iedere zin zat een scheldwoord, gevolgd door een flirterig lachje. Geen idee hoe dat zat.

“Nee lul, ik ben nou op weg naar Maasmechelen. Morgen gaat de kroeg open. Hè? Zeg, mongool, reken daar maar niet op. In België kost het al allemaal veel minder duur. Denk maar niet dat je mijn omzet op gaat zuipen, eikel.”

De man op de trap slikte een flinke kwak door en de mevrouw die tegenover me stond, snoot haar neus. Iedereen deed net alsof er geen scheldend meisje zat.

“Je hebt niet eens betaald de vorige keer toen je bij mij sliep. Ik heb jou gratis te eten gegeven, luie flikker. Je bent me nog heel wat schuldig. Nee, niks daarvan. Ik reken nooit niks. Maar als jij op bezoek komt in mijn kroeg, dan dok je gewoon voor die biertjes.” Ze lachte verleidelijk.

Ik keek naar de zilveren Uggs. Zelfs in deze slecht verlichte ruimte glommen ze.  Haar legging stak er strak in. Ik vroeg me af of ze sokken aanhad. Zou dat gaan broeien in zo’n pantoffel?

“Wat zeg je nou? Jaha, ik weet dat je van me houdt, idioot. Ik ga nu hangen, heb een wissel. Ja, weet ik veel wie. Dat weet ik pas als jij ophangt hè. Slimmerd. Ja. Doei.  Spreek je later. Hou ook van jou, lul.” En voordat ze het andere gesprek aannam, giechelde ze nog even verlegen.

“Zeg, hoe lang is dat nou alweer geleden? Een jaar?”
- “Uhm, ja zoiets. In april was het een half jaar, dus dat klopt wel aardig.”
“Vind het nog steeds een gek idee hoor. Zomaar, ineens.”
- “Ja, niet te bevatten hè, zoiets. Echt heel raar.”

“Heb jij nog contact met zijn zus?”
- “Nee, amper. In het begin nog wel, maar die dingen verwateren toch.”
“Ja, dat is ook zo. Heb ik ook zo vaak gehad. Dan neem je je iets voor, maar van die ander komt dan niks en ja, dan verwatert het.”
- “Op zich zou ik haar nog wel eens kunnen opbellen natuurlijk. Maar ik vind dat toch een soort van ongemakkelijk. Wat jij? Ik bedoel, wat zeg je dan hè?”
“Ja, nee, dat is ook zo.”

“Als ik die man was, zou ik me toch een beetje schuldig voelen.”
- “Welke man?”
“Die ‘m die autosleutels heeft gegeven, van tevoren.”
-”Ja, maar die kon er toch niks aan doen? Dat was gewoon een proefritje. Heel normaal.”
“Ja, nee, dat weet ik wel. Maar ja, toen is het wel gebeurd natuurlijk. Als ie niet in de auto had gezeten…”
- “Ja, oke, dán, maar as is verbrande turf. Daar koop je natuurlijk niks meer voor nu.”

“Zeg … weet jij eigenlijk hoe het precies gebeurd is?”
- “Wat ik heb gehoord is dat ie gewoon keihard tegen een boom is geknald. Zo, recht erop. Van die auto was niks meer over. Kon direct naar de sloop.”
“Maar heeft ie dan niet opgelet? Hij kende die weg toch?”
- “Ja, dat weet niemand. En hij was op slag dood, dus vragen konden ze het ook niet meer.”

“Tja, echt heel erg natuurlijk. Hoewel ik wel moet zeggen dat als je ons jaar bekijkt, hij wel degene was die ik uit zou kiezen als dat moest. Als er iemand dood moést gaan, dan had ik hem genoemd.”
- “Ja, nee, daar heb je gelijk in. Hij was wel het ettertje van de opleiding. Dat is zo.”

De treinen naar Utrecht rijden niet. Een omroepster met een vriendelijke stem wijst alle reizigers daar herhaaldelijk op. De mededeling schalt door de tochtige stationshal. “Reizigers naar Utrecht reizen het beste om via Nijmegen.” Ik dien deze ochtend college te geven om negen uur. Een onhaalbaar plan. Ik bel mijn collega. “Sorry dat ik zo vroeg bel,” begin ik, terwijl de stationsmevrouw er vrolijk doorheen tettert. “Geeft niks. Vertel het eens.” Ik zie hem zitten. In kamerjas en ongeschoren. Klaar om aan de ochtendkrant te beginnen. Het sneetje wit met hagelslag onder handbereik.

“Er rijden geen treinen vanochtend, zou jij misschien…” -”Tuurlijk, ik ga mijn best doen,” onderbreekt hij mij. “Ik geef wel een geïmproviseerd college. Ga ik nu snel ophangen, anders red ik het niet.” En terwijl ik de trein instap naar Nijmegen, haast de vriendelijke hoogleraar zich uit zijn pantoffels en haalt hij een washand over zijn gezicht,

De trein is overvol. Alleen op de trap is nog plek, tussen twee vrouwelijke studenten. Ik zie op hun schoot allerlei interieurschetsen. Het meisje op de onderste trede klapt haar map dicht. “En dan te bedenken dat ik vanochtend eigenlijk wilde blijven liggen.” Recht op haar hoofd staat een langgerekt knotje dat opgewekt meebeweegt met alle wissels. Het doet me denken aan het gekwispel van een boxer met een door mensen afgeknipte staart. Dat ziet er toch altijd wat pathetisch uit. Net als haar knotje.

Het meisje een trede hoger knikt. “Dat had ik nou ook. Hadden we beter kunnen doen. Dit is echt zwaar klote. Ik ga even Mariëlle pingen dat ze ons wel aftekent bij het hoorcollege.” Ze haalt haar Blackberry tevoorschijn. Haar vingers bewegen zich routineus over de toetsen. “Ik word zo moe hè van al die smartphones,” zegt ze, terwijl ze verder tikt. Het knotje trekt haar wenkbrauwen op. “Hoezo?”

“Nou, vroeger smste je gewoon met elkaar. Deed je een beetje moeite om zoveel mogelijk in een berichtje te zetten. Nu voer je opeens een gesprek. Bij iedere komma piept dat ding. Ik word er helemaal onrustig van.”

Het knotje pakt haar eigen telefoon erbij. “Ik heb nog een simpele. Kan niet op internet.” -”Gelijk heb je,” en het meisje stopt haar slimme telefoon weg. “Dat is tenminste ouderwets gezellig. Al dat geouwehoer. En je moet er wel aan mee doen hè, als je eenmaal zo’n ding hebt. Je ontkomt er niet aan.”

Er klinkt een piepje. “Oh, daar zal je Mariëlle hebben.” -”En?” vraagt het knotje. “Tekent ze ons af?” Haar bovenbuurvrouw kijkt boos. “Nee. Dat vindt ze niet eerlijk. Die trut. Daar doen wij ook niks meer voor dan. Ik ping Susan wel even. Die wil dat wel doen.”

Terwijl ze opnieuw begint te tikken, kijkt ze het knotje met een schuin oog aan. “En dit is nou precies wat ik bedoel. Je blijft bezig met zo’n telefoon. Ik ping me rot. Om doodmoe van te worden.”

Het was koud op het perron dat door de lage zonnestand al voor een groot deel in de schaduw lag. Ik zag gebreide mutsen en zomerrokjes naast elkaar staan. De herfst was plots gekomen en de kilte kroop langzaam de dag binnen. Ik ritste mijn jas verder dicht en nam plaats in de wachtkamer van glas. Op veel stations zijn die afgesloten ruimtes weggehaald, maar in Noord-Brabant zie je er opvallend veel.

Achter het glas waren twee lange, metalen bankjes neergezet. Er was nog maar één plek vrij.  De meeste wachtenden hadden een laptop op schoot of lazen de laatste Facebookberichten op hun telefoon. Er was maar een man die geen apparaat in zijn handen had. Daar was trouwens ook geen ruimte voor. In beide handen hield hij een bierblikje vast. Allebei de lipjes stonden omhoog en afwisselend nam hij een slok van de rechter- en de linkerkant.

“Ja, die precies weten wat goed is voor iedereen,” zei hij plots hard, nadat een indrukwekkende boer langs de laptops van de anderen had gegalmd. “Ja, die het precies weten…” De man keek glazig voor zich uit, over het hoofd heen van het meisje dat tegenover hem zat. Mijn buurman keek de drinker even vlug aan en richtte zich toen weer op zijn iPhone.

“Ik zat net nog in de bus vanuit Vught. Daar kom je er tig tegen. Ja, van die jongens die het wel weten. Zo van zus en van jet. Ze zoeken het maar uit. Mij lopen ze niet voor de voeten.” De man sprak luid, maar ik had niet de indruk dat hij wilde dat wij allemaal zouden luisteren. Nog steeds staarde hij met waterige oogjes voor zich uit. Het meisje leek niets door te hebben. De man werd vakkundig genegeerd door de acht mensen die in de ruimte zaten.

“Ik zal ze gewoon in hun hol kruipen,” zei hij boos. “Nou, gelijk heb ik,” beaamde hij vervolgens. “In hun hol… Wat vind jij?” Ik keek hem aan. Benieuwd aan wie hij de vraag had gesteld. Zijn blik was echter niet van positie veranderd. “Oh ja? Dat vind ik nou ook,” knikte hij opeens driftig. “Niet zo zingen, dan kan ik mezelf niet horen denken. Je moet even stoppen met zingen nu.” Hij sloeg het inmiddels leeggedronken blikje met zijn rechterhand plat op zijn voorhoofd. “Pas op hoor, ik heb ook nog een linkerhand,” klonk het dreigend. “Ik tel tot drie… Oh, dat dacht ik ook ja. Niks meer zeggen nu. Ik word moe van jou.”

Aan weerszijden van het perron kwam een trein binnen. Alle laptops werden ingeklapt en de eerste mensen verlieten de beschutte plek achter het glas. Ook ik stond op. Terwijl ik de deur opendeed, zag ik dat de man een nieuw blikje pakte. Op de grond stond een grote Albert Heijn tas. “Ja, hou nou eens op met dat gezing!” riep hij boos. Met een luid gesis verspreidde zich een verse bierlucht door de lege ruimte. Maar de man kon de plotselinge stilte niet horen.

“Goeiemiddag, kaartjes con-tró-luh!” Een vrolijke mannenstem vulde onze coupé. Het ‘controle’ klonk zangerig. Alsof hij een refrein aanhief dat de gehele tweedeklas straks mee kon zingen.

“Prima. Ja, hoor, dubbel en dwars perfect, ik heb het gezien.” Het goedkeurende commentaar van de conducteur werd afgewisseld met een sporadische knip. Hij had er een hoog tempo inzitten. Nog maar twee stoelen en dan moest ik.

“Ah, u reist met de kaart mevrouw?” vroeg de man retorisch terwijl ik mijn chipkaart omhoog hield. “Kan niet beter. Helemaal goed. Fijne reis,” zei hij enkele seconden later. Mijn kaart was gescand en goed bevonden.

De oudere vrouw die tegenover me zat, knipoogde naar hem. “Alstublieft meneer, ik reis ook met de sjip,” zei ze vrolijk. “Uitstekend mevrouw. Eens even kijken. Houden we ‘m tegen de lezer en dan… Oei.”

“Oei-oei-oei.”

Hij klonk plots bezorgd. Een aantal mensen keek om. De meezinger leek plots gestopt. “Is er wat mis, conducteur?” vroeg de vrouw. Ze had rode wangen gekregen. “Nou, ik zie dat u uw product niet opgehaald heeft. Dat is zonde hoor. Nu betaalt u een vol tarief, terwijl u korting had kunnen krijgen.”

“Oh.” De mevrouw keek bedremmeld. “Kan ik dat nog herstellen dan?”
-”Zekers mevrouw. Gewoon even het product ophalen. Zal ik even bellen of het inderdaad klaar staat? Wacht even, ga ik gewoon even meteen doen voor u.”

Uit zijn zak haalde hij een grote Nokia telefoon. “Ha, met Sjef. Treinstel 2130,” riep hij door de microfoon. “Ik heb hier een kaartnummer dat ik graag even gecheckt wil hebben. Doe ik het lange nummer, oké? Dat andere kan ik niet lezen, ik ben m’n leesbril vergeten. Goed, komt ie. Honderdvijf, drieënvijftig, achtenzestig, tweehonderdeen. Staat ie klaar? Prima, ga ik het even aan mevrouw uitleggen.”

Het toestel ging weer in zijn heuptasje. “U hoorde het mevrouw. U kunt het ophalen.”

-”Waar doe ik dat dan meneer?” Haar buurvrouw kuchte even. “Mag ik misschien even meeluisteren? Ik snap dat namelijk ook niet.” De conducteur moest lachen. “Prima dames. Doen we gewoon even een snelcursusje. U gaat naar de kaartenautomaat en houdt uw chipkaart voor de paarse cirkel. Die is op heuphoogte. Heeft u dat?” De vrouwen hadden er een notitieblokje bij gepakt en noteerden alles ijverig.

“Goed. De paarse cirkel dus. Dan kiest u voor ‘bestelling ophalen’. Vervolgens drukt u op uw bestelling en dan op akkoord. Ja? Genoteerd? Maar, heel erg belangrijk: daarna nog een keer de kaart voor de lezer houden. Oké? Anders is het niet gelukt.”

De vrouwen knikten ademloos. Ze waren zichtbaar onder de indruk van deze enorme chip-kennis. “Goed, ga ik weer verder. Even andere dames in nood helpen.” De vrouwen giechelden. De rode wangen waren weer terug.

Terwijl hij weg liep, hief de conducteur op volle sterkte zijn lied weer aan.